ළමා මානසික හිංසනයේ සංඥා සහ ලක්ෂණ

ළමා මානසික හිංසනයේ සංඥා සහ ලක්ෂණ විවිධ හේතුන් නිසාවෙන්, ඒ කියන්නේ වාචික, කායික සහ මනෝවිද්‍යාත්මක වේවා — විවිධ හේතූන් නිසාවෙන් මානසිකව හිංසනයට පත්වන ළමුන්ගේ කායික ලක්ෂණ හඳුනා ගනු ලැබ, ඒවා මෙලෙස යයි හුවාදැක්වීම කිසිසේත් පහසු කාර්යයක් නොවේ. එසේ වුවද මානසික හිංසනය හේතුවෙන් කුඩා ළමයින් මෙන්ම ගැටවර වියේ ළමුන් අතරේ සංඥා හා ලක්ෂණ විවිධ ආකාරයෙන් මතු […]

Read More

සියල්ලෙහි සුලමුල 46: අපි QWERTY යතුරු පුවරුව ළඟ නැවතුණේ ඇයි? II කොටස

ප්‍රකට විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට 2016 දී පළ කළ ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය ඇසුරෙන් ලිපි මාලවක් තතු මේ වසරේ සිට ගෙන එනු ලැබේ. සියලු දේවලම සූල මුල, වගතුග දැනගැනීමේ කුතුහලයක්, නොතිත් ආශාවක් අප සැම තුළ සහජයෙන්ම ඇත. බොහෝ විට එය සංසිඳවීමී හැකියාව […]

Read More

සියල්ලෙහි සුලමුල 46: අපි QWERTY යතුරු පුවරුව ළඟ නැවතුණේ ඇයි?

ප්‍රකට විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට 2016 දී පළ කළ ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය ඇසුරෙන් ලිපි මාලවක් තතු මේ වසරේ සිට ගෙන එනු ලැබේ. සියලු දේවලම සූල මුල, වගතුග දැනගැනීමේ කුතුහලයක්, නොතිත් ආශාවක් අප සැම තුළ සහජයෙන්ම ඇත. බොහෝ විට එය සංසිඳවීමී හැකියාව […]

Read More

අදෘශ්‍යමානයි ඒත් සාර්වත්‍රිකයි

අදෘශ්‍යමානයි ඒත් සාර්වත්‍රිකයි පේන්නේ තිබුණේ නැතුවට හැමතැනකම තියෙන දෙයක් ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් අපේ වාතයේ, අපේ ආහාරවල මෙන්ම අපේ ජලයයේ පවතී. ඒවායින් සෞඛ්‍ය බලපෑමක් ඇතිවේද? ඒවා ගොඩ ගැසීම අනිවාර්යයෙන්ම එන්ට එන්ටම නරක අතට හැරෙන්නේය. මන්ද, පසුගිය සියවසක පමන කාලය මුලුල්ලේ අප විසින් නිපදවනු ලැබූ දළ වශයෙන් ටොන් බිලියන 8ක් පමණ වන ප්ලාස්ටික් බිඳවැටෙන නමුත් ජෛවී හායනයට හෙවත් […]

Read More

ස්මරණය සහ උගෙනීම: අප ඉගෙන ගන්නේ කෙලෙසද? II කොටස

ඉගෙන ගන්නේ කෙලෙසද? (පසුගිය 5දා පළවූ ලිපියේ ඉතිරි කොටස) යාවජීව අධ්‍යාපනය උගෙනීම යන්න මුළු ජීවිත කාලය පුරාවටම සිදුවන්නකි. ඉතින් එහෙමනම්, අප වැඩිහිටි වියට එළඹීමෙන් පසුව උගැනීම මෙතරම් අසීරු වන්නේ ඇයි? මෙතනදි ශුභාරංචිය තමයි පසුබැසීමට භෞතවේදීය හෙවත් කායික කාරණාවක් නැති බව පෙනී යාම. අලුත් දේ ඉගෙනීමට අප කොහෙත්ම ප්‍රමාණවත් කාලයක් ලබානොදීම සහ එසේ ලබා දුන්නේ වී […]

Read More

විලක් සහ පොකුණක් අතර වෙනස කුමක් ද? 

විලක් සහ පොකුණක් අතර වෙනස කුමක් ද? කටින් පිට නොකළාට මේ ප්‍රශ්නේ කියවන අය මෙන්න මෙහෙම හිතෙන් කියනවා ඇති: “ඕකත් අහන්න දෙයක් ද? විලක් කියන්නේ ලොකු පොකුණකටනේ”. ඔව්, ඇත්ත තමයි ඔබ හරි. ඒත් ඉතින් ඔබ හිතා බැලුවා ද ‘විල’ සහ ‘පොකුණ’ යන දෙක වෙන් කරන ප්‍රමාණය දක්වන රේඛාව කුමක් ද කියා? පොකුණ කොයි ප්‍රමාණයකට වඩා […]

Read More

ළමා මානසික පීඩනයට හේතු

ළමා මානසික පීඩනයට හේතු ළමයින් මානසිකව පීඩාවට පත් කිරීම කෙරෙහි බලපාන හේතු විවිධ වන අතර සංඛ්‍යාවෙන් ද විශාලයි. අනික විවිධ සමාජ සහ විවිධ රටවල් අනුව ද ඇතැම් විට යම් වෙනස්කම් ඇතුවාක් මෙන්ම එක සමාජයකට බලපාන හේතුවක් හෝ වෙනත් ස්ථානයකදී එතරම් වැදගත් නොවන්නටත පුළුවන. මෙහි දැක්වෙන්නේ ළමා මානසික පීඩනයට ඇති කරවන පරිපූර්ණ හේතු ලැයිස්තුවක් නොව පොදුවේ […]

Read More

සියල්ලෙහි සුලමුල 45: මුල්ම වතාවට උඩුගුවනේ පියාසර කළ මිනිසා කවුද? II කොටස

ප්‍රකට විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට 2016 දී පළ කළ ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය ඇසුරෙන් ලිපි මාලවක් තතු මේ වසරේ සිට ගෙන එනු ලැබේ. සියලු දේවලම සූල මුල, වගතුග දැනගැනීමේ කුතුහලයක්, නොතිත් ආශාවක් අප සැම තුළ සහජයෙන්ම ඇත. බොහෝ විට එය සංසිඳවීමී හැකියාව […]

Read More

සියල්ලෙහි සුලමුල 45: මුල්ම වතාවට උඩුගුවනේ පියාසර කළ මිනිසා කවුද?

ප්‍රකට විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට 2016 දී පළ කළ ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය ඇසුරෙන් ලිපි මාලවක් තතු මේ වසරේ සිට ගෙන එනු ලැබේ. සියලු දේවලම සූල මුල, වගතුග දැනගැනීමේ කුතුහලයක්, නොතිත් ආශාවක් අප සැම තුළ සහජයෙන්ම ඇත. බොහෝ විට එය සංසිඳවීමී හැකියාව […]

Read More

නවතම දේශගුණ අනතුරු හැඟවීම

නවතම දේශගුණ අනතුරු හැඟවීම දේශගුණ විපර්යාසයෙන් සිදුවන හානිය පිළිබඳ අවදානම අවම කර ගැනීමට නම්, ඉදිරි දශකයේ දී සියයට 7.6ක් තරම් විශාල ප්‍රමාණයකින් විමෝචන කපා හැරිය යුතු යයි වාර්තා වෙයි. ලෝකයේ දේශගුණ විපර්යාසයේ ඉලක්ක සපුරා ගැනීමේ දැවැන්ත අභියෝගය එක්සත් ජාතීන්ගේ පරිසර වැඩසටහන(UN Environment Programme හෙවත් UNEPය) මගින් නිකුත් කෙරුණු නව වාර්තාවකින් දැඩිව දක්වනු ලැබේ. 2018 දී […]

Read More